Ευρωπαϊκή Ημέρα Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων

Ημερομηνία Δημοσίευσης: 24/01/2014
Ευρωπαϊκή Ημέρα Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων

Το Συμβούλιο της Ευρώπης, από το έτος 2007, έχει καθιερώσει την 28η Ιανουαρίου ως "Ευρωπαϊκή Ημέρα Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων". Ο εορτασμός της ημέρας αυτής αποσκοπεί στην ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των πολιτών σε θέματα προστασίας προσωπικών δεδομένων.

Τα προσωπικά δεδομένα προστατεύονται τόσο από τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ όσο και από τη Συνθήκη της Λισαβόνας.

Ο Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων χαρακτηρίζει το δικαίωμα της προστασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα "ως θεμελιώδες δικαιώμα" ορίζει ότι κάθε άνθρωπος έχει δικαίωμα στην προστασία των προσωπικών του δεδομένων σε όλες τις πτυχές της ζωής του. Επιπρόσθετα, η Συνθήκη της Λισαβόνας στο άρθρου 16 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης καθιερώνει το θεσμικό πλαίσιο σύμφωνα με το οποίο κάθε πρόσωπο έχει δικαίωμα προστασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που το αφορούν και καθορίζει την νομική βάση για θέσπιση κανόνων σχετικά με την προστασία των δεδομένων σε όλες τις δραστηριότητες που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του δικαίου της ΕΕ.

Τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα συνίστανται σε οποιαδήποτε πληροφορία σχετίζεται με ένα φυσικό πρόσωπο, χωρίς να έχει σημασία αν η πληροφορία αναφέρεται στον ιδιωτικό, τον επαγγελματικό ή τον δημόσιο βίο του εκάστοτε προσώπου. Τα δεδομένα προσωπικού ποικίλλουν και μπορούν, επί παραδείγματι, να είναι ένα ονοματεπώνυμο, μια φωτογραφία, μια διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, τα στοιχεία ενός τραπεζικού λογαριασμού, στοιχεία που έχουν αναρτηθεί σε ιστότοπους κοινωνικής δικτύωσης, πληροφορίες σχετικά με το ιατρικό ιστορικό ή η διεύθυνση IP ενός ηλεκτρονικού υπολογιστή.

Οι ραγδαίες τεχνολογικές εξελίξεις δημιουργούν νέες προκλήσεις για την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα τόσο στον τομέα της οικονομίας όσο και στην κοινωνική ζωή. Η κλίμακα της ανταλλαγής και της συλλογής δεδομένων έχει αυξηθεί σε μεγάλο βαθμό. Η τεχνολογία επιτρέπει τόσο σε ιδιωτικές επιχειρήσεις όσο και σε δημόσιες αρχές να κάνουν χρήση δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα σε πρωτόγνωρο βαθμό για την επιδίωξη των δραστηριοτήτων τους. Τα φυσικά πρόσωπα καθιστούν ολοένα και περισσότερο δημόσια διαθέσιμες προσωπικές πληροφορίες σε παγκόσμιο επίπεδο. Στο διαδίκτυο δεν υφίστανται σύνορα, και η χρησιμοποίηση «υπολογιστικού νέφους» σημαίνει ότι δεδομένα είναι δυνατό να σταλούν από το Βερολίνο προς επεξεργασία στη Βοστόνη και να αποθηκευτούν στην Μπανγκαλόρ.

Η οικοδόμηση εμπιστοσύνης στο επιγραμμικό περιβάλλον είναι καθοριστικής σημασίας για την οικονομική ανάπτυξη. Η έλλειψη εμπιστοσύνης κάνει τους καταναλωτές να διστάζουν να αγοράσουν επιγραμμικά και να υιοθετήσουν νέες υπηρεσίες. Αυτό απειλεί να επιβραδύνει την ανάπτυξη καινοτόμων χρήσεων των νέων τεχνολογιών και γι αυτόν τον λόγο η προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα κατέχει κεντρική θέση στο ψηφιακό θεματολόγιο για την Ευρώπη, και γενικότερα στη στρατηγική «Ευρώπη 2020».

Νέοι κανόνες για την προστασία προσωπικών δεδομένων στην ψηφιακή εποχή

Τον Ιανουάριο του 2012 η Ευρωπαική Επιτροπή πρότεινε μια εκτεταμένη αναθεώρηση του νομοθετικού πλαισίου της ΕΕ για την προστασία των προσωπικών δεδομένων. Οι προτάσεις σκοπό έχουν να ενισχύσουν τα ατομικά δικαιώματα και να συμβάλουν στην αντιμετώπιση των προκλήσεων της παγκοσμιοποίησης και των νέων τεχνολογιών.

Η αναθεώρηση αφορά στην μεταρρύθμιση της Οδηγίας 95/46/ΕΚ περί προστασίας δεδομένων της Ε.Ε., και του θεσμικού πλαισίου που αναπτύχθηκε από τότε μέχρι σήμερα, για την ενίσχυση των επιγραμμικών δικαιωμάτων στην ιδιωτικότητα και την ενδυνάμωση της ψηφιακής οικονομίας στην Ευρώπη. Η εν λόγω αναθεώρηση στην παρούσα φάση βρίσκεται σε εξέλιξη.

Η αντιπρόεδρος της Επιτροπής Viviane Reding, Επίτροπος της ΕΕ για θέματα Δικαιοσύνης, δήλωσε σχετικά τα εξής:

«Πριν από 17 έτη, το ποσοστό των Ευρωπαίων που χρησιμοποιούσαν το διαδίκτυο δεν ξεπερνούσε το 1%. Σήμερα, τεράστιοι όγκοι προσωπικών δεδομένων διαβιβάζονται και ανταλλάσσονται από χώρα σε χώρα και από τη μία ήπειρο στην άλλη μέσα σε κλάσματα δευτερολέπτου. Η προστασία των προσωπικών δεδομένων αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα όλων των Ευρωπαίων, πλην όμως οι πολίτες δεν είναι πάντα βέβαιοι για το αν ασκούν πλήρη έλεγχο επί των προσωπικών τους δεδομένων. Οι προτάσεις μου θα συμβάλουν στην οικοδόμηση εμπιστοσύνης στις επιγραμμικές υπηρεσίες, καθώς οι πολίτες θα είναι καλύτερα ενημερωμένοι σχετικά με τα δικαιώματά τους και θα ασκούν μεγαλύτερο έλεγχο επί των πληροφοριών που τους αφορούν. Η προτεινόμενη μεταρρύθμιση θα οδηγήσει στην επίτευξη αυτού του στόχου και συγχρόνως θα κάνει τη ζωή ευκολότερη και λιγότερο δαπανηρή για τις επιχειρήσεις. Ένα στιβαρό, ευκρινές και ενιαίο νομικό πλαίσιο σε επίπεδο ΕΕ θα συντελέσει στην απελευθέρωση των δυνατοτήτων που προσφέρει η ψηφιακή ενιαία αγορά και θα ενισχύσει την οικονομική ανάπτυξη, την καινοτομία και τη δημιουργία θέσεων εργασίας.»

Στις βασικές αλλαγές που επέρχονται με τη μεταρρύθμιση συγκαταλέγονται οι εξής:

  • Ενιαίο πλέγμα κανόνων σχετικά με την προστασία δεδομένων, με ισχύ στο σύνολο της ΕΕ και κατάργηση των μη αναγκαίων διοικητικών απαιτήσεων, με ειδική πρόβλεψη, από τον κανονισμό, για αυξημένη ευθύνη και λογοδοσία για όσους επεξεργάζονται προσωπικά δεδομένα.
  • Ενιαία εθνική αρχή προστασίας δεδομένων στη χώρα της ΕΕ, όπου οι διάφορες οντότητες θα είναι υποχρεωμένες να έχουν επαφές μόνο με μία Εθνική Αρχή με εκείνη δηλ. στην οποία βρίσκεται η κύρια εγκατάστασή τους. Οι πολίτες θα μπορούν αντίστοιχα να απευθύνονται στην αρχή προστασίας δεδομένων της χώρας τους, ακόμη και σε περίπτωση που δεδομένα τους υποβάλλονται σε επεξεργασία από κάποια επιχείρηση εκτός της ΕΕ. Στις περιπτώσεις που  για την επεξεργασία συγκεκριμένων δεδομένων απαιτείται συναίνεση, αποσαφηνίζεται ότι αυτή θα πρέπει να δίδεται ρητώς και να μη συνάγεται απλώς.
  • Ευκολότερη πρόσβαση των πολιτών στα προσωπικά τους δεδομένα τους και δυνατότητα μεταφοράς των δεδομένων αυτών με μεγαλύτερη ευχέρεια από έναν πάροχο υπηρεσιών σε άλλον (δικαίωμα στη φορητότητα των δεδομένων), ώστε να βελτιωθεί ο ανταγωνισμός μεταξύ υπηρεσιών.
  • Θέσπιση "δικαιώματος στη λήθη" ώστε να υπάρχει δυνατότητα καλύτερης διαχείρισης των κινδύνων που υπάρχουν σε σχέση με την προστασία προσωπικών δεδομένων στο διαδίκτυο, όπου·οι πολίτες θα μπορούν να απαλείφουν τα δεδομένα τους εφόσον δεν υφίστανται νόμιμοι λόγοι που να υπαγορεύουν τη διατήρησή τους.
  • Υποχρεωτική εφαρμογή της νομοθεσίας της ΕΕ στην αλλοδαπή, σε περίπτωση χειρισμού δεδομένων στην αλλοδαπή από επιχειρήσεις οι οποίες αναπτύσσουν δραστηριότητα στην αγορά της ΕΕ και προσφέρουν τις υπηρεσίες τους σε πολίτες της ΕΕ.
  • Ενίσχυση των ανεξάρτητων εθνικών αρχών προστασίας δεδομένων, ούτως ώστε να μπορούν να επιβάλλουν καλύτερα την τήρηση της νομοθεσίας της ΕΕ στην εκάστοτε εθνική έννομη τάξη και να έχουν την εξουσία να επιβάλλουν πρόστιμα, ύψους μέχρι το 1 εκατ. ευρώ ή το 2% του παγκόσμιου ετήσιου κύκλου εργασιών της εκάστοτε επιχείρησης, στις επιχειρήσεις που παραβιάζουν τη νομοθεσία της ΕΕ περί προστασίας δεδομένων.
  • Μια νέα οδηγία, η οποία θα καταστήσει εφαρμοστέες τις γενικές αρχές και τους κανόνες που διέπουν την προστασία δεδομένων στην αστυνομική και δικαστική συνεργασία σε ποινικές υποθέσεις. Οι κανόνες θα ισχύουν τόσο για τις εγχώριες όσο και για τις διασυνοριακές διαβιβάσεις δεδομένων.

Οι προτάσεις της Επιτροπής έχουν παραπεμφθεί ήδη προς συζήτηση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα κράτη μέλη της ΕΕ, τα οποία συνέρχονται στο πλαίσιο του Συμβουλίου των Υπουργών. Οι προτάσεις πρόκειται να τεθούν σε ισχύ δύο έτη μετά τη θέσπισή τους.

Η προστασία των προσωπικών δεδομένων βρίσκεται στην ατζέντα των θεμάτων του άτυπου Συμβουλίου Υπουργών για τα θέματα Δικαιοσύνης, που διοργανώθηκε στις 23 Ιανουαρίου 2014, στο πλαίσιο της Ελληνικής Προεδρίας στο Ζάππειο Μέγαρο.

http://ec.europa.eu/greece/news/2014/20140122_reding_malmstrom_council_el.htm

Στο πλαίσιο αυτό και με αφορμή τον επικείμενο Εορτασμό της Ευρωπαϊκής Ημέρας Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων, η Αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα και το Γραφείο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην Ελλάδα διοργανώνουν από κοινού εκδήλωση την Παρασκευή 24 Ιανουαρίου και ώρα 11.00 - 13.00, στα γραφεία της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Βασ. Σοφίας 2, αίθουσα "Σιώτη". http://ec.europa.eu/greece/events/20140121_data_protection_day_el.htm

Δείτε επίσης:

http://ec.europa.eu/justice/data-protection/minisite/

http://ec.europa.eu/justice/newsroom/data-protection/news/120125_en.htm

Σχετικά Αρχεία